Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

523031481

piątek, październik 20, 2017

Dotknij historii





"... w obwodzie Pałuk, niedaleko Łekna,

rosną garnki wszelkiego rodzaju, same przez się,
sztuką wyłączną przyrody i bez wszelkiej pomocy ludzkiej
kształtów rozmaitych, podobne do tych, jakie ludziom służą do domowego użycia;
słabe wprawdzie i miękkie, dopóki spoczywają w ziemi i w swoich jamach rodzinnych,
ale gdy z nich wydobyte, na wietrze albo w słońcu stwardnieją, dość mocne..."
Kronika Jana Długosza

 



Nazwa Pałuki niewątpliwie odnosi się do charakterystycznych elementów jego krajobrazu. Możliwe, że wywodzi się ze staropolskiego rdzenia łęk – ług – łuk – łuh i oznacza nizinę zarośniętą trawą pomiędzy gruntami obsianymi zbożem. Nazwa pochodzić może również od łukowatego kształtu niewielkich, ale wszechobecnych w tym rejonie wzniesień.

Pałuki należą do jednych z najstarszych terenów osadniczych na ziemiach polskich. Ślady bytności ludzi sięgają tutaj 10 tys. lat p.n.e.

Pierwszy spis nazw pałuckich osad i grodów znalazł się w bulli papieża Innocentego II wystawionej w 1136 r. na prośbę arcybiskupa Jakuba ze Żnina. Wymienione są w niej dziesiątki miejscowości, które stanowiły własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Pałuckie miasta należą do najstarszych w Polsce. Pierwsze nadania praw miejskich miały miejsce w XIII w. Najstarsze miasta to Kcynia (1262 r.) i Żnin (1263 r.), których historia liczy ponad 750 lat.

 


Archeolodzy twierdzą, że między VI a VIII wiekiem ukształtowały się polityczne organizacje polskich plemion.
Plemię pałuckie było jednym z sześciu plemion polańskich tworzących zręby państwa polskiego.


Pod względem historycznym Pałuki są częścią Wielkopolski i nigdy nie stanowiły oddzielnej jednostki terytorialno-administracyjnej państwa polskiego. Dlatego też nigdy w historii nie istniała uzasadniona potrzeba określania stolicy tej ziemi. Pomimo braku podstaw historycznych zdarzają się próby określania głównego miasta Pałuk. O miano stolicy regionu rywalizuje Żnin, Wągrowiec, Kcynia i Szubin.

Wyjątkowość Pałuk przejawia się głównie w tym, że historia to nie tylko przeszłość z dawnych opowiadań. Podróżując po regionie mamy możliwość niejako dotknąć tej historii, a poprzez udział w różnych wydarzeniach stać się jej częścią. Przez region przebiega Szlak Piastowski. Obiekty znajdujące się na tej trasie świadczą o związku regionu z początkami państwa polskiego.

Wizyta na terenie historycznych Pałuk to podróż w czasie – od pierwszych osad, przez średniowiecze, XIX-sto wieczne dwory, pałace i zabytki techniki, aż po czasy współczesne. Zachowało się tutaj wiele pamiątek z przeszłości. Wartościowe zabytki zobaczyć można zarówno w miastach jak i okolicznych wsiach (m.in. Biskupin, Gąsawa, Wenecja, Lubostroń).

Od nazwy regionu pochodzi prawdopodobnie miano starego, wielkopolskiego rodu szlacheckiego Pałuków, którego świetność przypadła na wiek XIV. Rycerstwo z tego rodu miało zawołanie bojowe „Pałuki, Pałuki”, znane od czasów Władysława Łokietka. Ich herbem rodowym był obuch, a następnie topór.

O Terra Palucensis (ziemi pałuckiej) jako pierwszy w swojej Kronice napisał Janek z Czarnkowa w II poł. XIV w.




W 1227 r. książę wielkopolski Władysław Laskonogi, dążąc do zjednoczenia kraju, zwołał w Gąsawie zjazd książąt dzielnicowych. Zjazd został przerwany przez Świętopełka. Napad zaskoczył Leszka Białego w łaźni, skąd zdołał uciec. Żołnierze dopędzili Leszka w Marcinkowie i tam zamordowali. Dla upamiętnienia tego wydarzenia, w 1927 r. postawiono
pomnik. Było to dzieło Jakuba Juszczyka, znanego krakowskiego rzeźbiarza okresu międzywojennego. Zniszczoną w czasie wojny rzeźbę odtworzył w 1973 r. Rudolf Rogatty. W pobliżu znajduje się również obelisk upamiętniający miejsce śmierci księcia.

 

 

 

 

 

Kontakt

Informacja Turystyczna
Plac Wolności 20, 88-400 Żnin
tel. 52 303 14 81
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Informacja Turystyczna
przy MA w Biskupinie
tel. 690 075 041
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Mapa dojazdu

Scroll to top